Błąd medyczny pomimo zgody pacjenta na przeprowadzenie operacji

W ostatnim czasie spotkałem się z ciekawym przypadkiem interpretacji Sądu Najwyższego odnośnie tak ważnej, a jednocześnie wciąż spornej kwestii, jaką jest wyłączenie odpowiedzialności lekarza w związku z wyrażeniem przez pacjenta zgody na przeprowadzenie operacji i wiążące się z tym ryzyko.

W przedmiotowej sprawie Pacjentka udała się do szpitala ze skierowaniem celem przeprowadzenia operacji. Szpital przeprowadził wskazany zabieg operacyjny zgodnie z zasadami wiedzy i sztuki medycznej, tj. żaden z lekarzy nie popełnił błędu w trakcie operacji, jednak po zabiegu pojawiły się komplikacje, tak zwane powikłania pooperacyjne.

Oczywiście przed wykonaniem zabiegu pacjentka została poinformowana o planowanym przebiegu operacji i najczęstszych możliwych powikłaniach.

I tu właśnie pojawia się najciekawszy wątek całej sprawy. W ramach odebranej zgody lekarze nie wymienili powikłania, które przytrafiło się pacjentce właśnie w tym przypadku uznając, że zdarza się ono na tyle rzadko, że nie ma potrzeby informować pacjentki o takiej możliwości.

Sądy I i II instancji uznały tłumaczenie lekarzy za słuszne i oddaliły powództwo poszkodowanej pacjentki, jednak Sąd Najwyższy stwierdził, że: „w nieodłącznym związku z określeniem podstaw odpowiedzialności lekarza pozostaje ryzyko medyczne. Nawet bowiem przy postępowaniu zgodnym z aktualną wiedzą medyczną i przy zachowaniu należytej staranności nie da się wykluczyć ryzyka powstania szkody. Pojęciem dozwolonego ryzyka jest objęte również niepowodzenie medyczne. Generalnie pacjent poinformowany o istniejącym ryzyku, wyrażając zgodę na zabieg, przyjmuje ryzyko na siebie. Lekarz nie poniesie odpowiedzialności za wynik operacji, podczas której doszło do powikłań spowodowanych szczególnymi okolicznościami, niezależnymi od jego zachowania.

W ocenie Sądu Najwyższego ocena prawna kwestii udzielenia pacjentce wymaganej informacji jako koniecznej przesłanki skuteczności zgody na operację i tym samym wyłączenia bezprawności, nie została wyjaśniona dostatecznie wnikliwie. Uznanie powikłania za rzadkie, nie jest wystarczające do stwierdzenia, że wykracza ono poza granice wymaganej informacji w rozumieniu art. 31 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Powikłanie które przytrafiło się w przedmiotowej sprawie, mające niewątpliwie niebezpieczny dla zdrowia charakter, jest raczej objęte normalnym ryzykiem podejmowanego zabiegu, aniżeli niedającym się przewidzieć, nadzwyczajnym i szczególnym wypadkiem. Celem spoczywającego na lekarzu obowiązku wyjaśnienia pacjentowi skutków zabiegu operacyjnego jest, by pacjent podejmował decyzję o wyrażeniu zgody na zabieg z pełną świadomością tego, na co się godzi i czego, w tym jakich powikłań, może się spodziewać. Obowiązek informacji uregulowany w art. 31 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty obejmuje normalne, przewidywalne, choćby nawet występujące rzadko, ale nie dające się wykluczyć, następstwa zabiegu operacyjnego, zwłaszcza gdy mają one niebezpieczny dla życia lub zdrowia charakter. Bezskuteczność zgody, spowodowana nieudzieleniem właściwej informacji przesądza o bezprawności działania lekarza.”

Z treści orzeczenia Sądu Najwyższego wynika, iż lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta przed wykonaniem zabiegu operacyjnego o wszelkich możliwych powikłaniach, a także o wszystkich skutkach, jakie mogą się wiązać z przeprowadzeniem planowanego zabiegu. Pacjent musi mieć pełną świadomość ryzyka na jakie wyraża zgodę.

Jeżeli lekarze nie poinformowali pacjenta o części możliwych powikłań, to pacjent nie mógł wyrazić na nie świadomej zgody, a zatem, nie mamy do czynienia z wyłączeniem odpowiedzialności lekarza w tym zakresie.

Podsumowując, wystąpienie powikłań pooperacyjnych lub śródoperacyjnych niezależnych od winy lekarza, może być uznane za błąd medyczny, jeżeli lekarz przed wykonaniem zabiegu nie poinformował o nich pacjenta, nawet jeżeli takie powikłania zdarzają się niezwykle rzadko.

Adwokat Michał Miller

One Reply to “Błąd medyczny pomimo zgody pacjenta na przeprowadzenie operacji”

  1. Ewelina Świstek says: Odpowiedz

    Szanowni Państwo,

    zachęcam do komentowania powyższego artykułu lub zadawania dodatkowych pytań, które pojawią się w związku z jego lekturą.

    Na wszystkie pytania postaramy się odpowiedzieć w możliwie jak najkrótszym czasie.

    Szanujemy prywatność naszych Czytelników, więc przy komentarzu nie pojawią się żadne Państwa dane w tym adres email.

Dodaj komentarz