Czym jest błąd medyczny? Definicja błędu medycznego

Niejednokrotnie w prasie czy telewizji słyszymy o kolejnych błędach medycznych popełnianych przez personel medyczny. Pamiętać trzeba, że nie każdy błąd lekarza będzie błędem medycznym. Poniżej przedstawię odpowiedź na pytanie czym jest błąd medyczny i jakie rodzaje odpowiedzialności może ponieść za niego lekarz.

Pojęcie błędu medycznego nie jest zdefiniowane przez żadną ustawę. Analizując orzecznictwo oraz poglądy doktryny można stwierdzić, iż błędem medycznym określa się takie działania lub zaniechania lekarza, które są obiektywnie sprzeczne z powszechnie uznanymi zasadami aktualnej wiedzy i praktyki z zakresu medycyny. Pojawia się pytanie jak rozumieć ten zapis.

Aby zrozumieć to zagadnienie warto przywołać art. 4 ustawy z 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, zgodnie z którym lekarz ma obowiązek wykonywać zawód:

– zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej,

– dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób,

– zgodnie z zasadami etyki zawodowej,

– z należytą starannością.

Mimo dużej ilości definicji omawianego pojęcia, podstawowym jego kryterium jest naruszenie obowiązującej staranności. Należy zauważyć, iż od lekarza wymaga się staranności podwyższonej, gdyż zajmuje się on leczeniem pacjenta, a na szali znajduje się zdrowie i życie ludzkie.

Mając na względzie kolejne etapy postępowania medycznego, w doktrynie oraz orzecznictwie sądowym wyróżnia się dwie podstawowe kategorie błędów lekarskich, a mianowicie:

błąd diagnostyczny

błąd terapeutyczny.

Błędy te opiszę dokładnie w następnych artykułach.

Ogólnie rzecz ujmując o błędzie diagnostycznym można mówić wtedy, kiedy lekarz naruszając obowiązujące go zasady postępowania medycznego w sposób błędny rozpozna stan zdrowia pacjenta.

Przykładowo do błędu takiego dojdzie, gdy lekarz rozpozna u pacjenta chorobę wrzodową żołądka, podczas gdy jest to nowotwór.

Błąd terapeutyczny natomiast polega na niewłaściwym wykonaniu czynności leczniczych.

Przykładem takiego błędu jest nieprzeprowadzenie w sposób prawidłowy, bez powikłań operacji.

Odpowiedzialność lekarza za błąd medyczny może zaistnieć na kilku płaszczyznach, obejmując:

odpowiedzialność karną,

odpowiedzialność cywilną,

odpowiedzialność zawodową.

Pociągnięcie lekarza do odpowiedzialności karnej będzie możliwe, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki:

– działanie lekarza będzie sprzeczne z zasadami wiedzy i sztuki medycznej;

-nastąpi skutek w postaci śmierci pacjenta lub dojdzie do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta, innego naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia;

– zaistnieje związek przyczynowy pomiędzy działaniem lekarza a skutkiem;

-lekarz działał w sposób zawiniony.

Odpowiedzialność cywilna jest natomiast odpowiedzialnością majątkową. Główną funkcją tej odpowiedzialności, zwłaszcza odszkodowawczej jest wyrównanie uszczerbku doznanego przez poszkodowanego. W przypadku szkody majątkowej takiej jak przykładowo koszty zakupu leków, ortez itp. z reguły przybiera postać odszkodowania, gdy natomiast zachodzi szkoda niemajątkowa, taka jak m.in. cierpienie spowodowane bólem, obawa przed pogorszeniem stanu zdrowia, ciągły stres, poczucie skrzywdzenia czy też poczucie, że jest się ciężarem dla najbliższych, poszkodowany może żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.

Zasady odpowiedzialności zawodowej są podobne do odpowiedzialności karnej, z tym że tutaj nie musi dojść do pogorszenia się stanu zdrowia pacjenta, gdyż wystarczające jest zawinione popełnienie przez lekarza błędu medycznego.

Podsumowując, lekarz może popełnić błąd na każdym etapie leczenia pacjenta. Jeżeli lekarz postąpi niezgodnie z zasadami wiedzy lub nie dołoży koniecznej staranności ma miejsce błąd medyczny. Za błąd lekarz może ponieść odpowiedzialność karną, cywilną (związaną z uzyskaniem zadośćuczynienia i odszkodowania) oraz odpowiedzialność dyscyplinarną. Szerzej opiszę te poszczególne rodzaje odpowiedzialności w kolejnych artykułach.

Adwokat Ewelina Miller

One Reply to “Czym jest błąd medyczny? Definicja błędu medycznego”

  1. Michał Miller says: Odpowiedz

    Szanowni Państwo,

    zachęcam do komentowania powyższego artykułu lub zadawania dodatkowych pytań, które pojawią się w związku z jego lekturą.

    Na wszystkie pytania postaramy się odpowiedzieć w możliwie jak najkrótszym czasie.

    Szanujemy prywatność naszych Czytelników, więc przy komentarzu nie pojawią się żadne Państwa dane w tym adres email.

Dodaj komentarz