Zadośćuczynienie dla najbliższych członków rodziny osoby niepełnosprawnej

Zadośćuczynienie jest świadczeniem, którego głównym celem jest kompensacja szkody o charakterze niemajątkowym. Należy się ono osobom, które zostały poszkodowane wskutek błędów medycznych czy wypadków komunikacyjnych.

Świadczenie to przysługuje osobom, które poniosły uszczerbek na zdrowiu lub najbliższej rodzinie osoby zmarłej wskutek błędu medycznego czy wypadku komunikacyjnego.

Tak przynajmniej było do niedawna, gdyż zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, potwierdzoną uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2018 r., sygn. akt III CZP 60/17, Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, iż „Sąd może przyznać zadośćuczynienie za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który na skutek czynu niedozwolonego doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu.

W praktyce chodzi tu o najbliższą rodzinę osoby, która została trwale niepełnosprawna w wyniku błędu medycznego lub wypadku komunikacyjnego. Dotychczas, jeżeli osoba poszkodowana przeżyła, jej rodzina nie mogła liczyć na żadne świadczenia, mimo iż skutki takiej tragedii odczuwali oni w równym, a często nawet większym stopniu niż rodzina osoby zmarłej.

W ocenie Sądu Najwyższego ,,nie ma podstaw do rozróżnienia między zerwaniem więzi rodzinnej wskutek śmierci osoby najbliższej, a niemożnością nawiązania lub rozwinięcia tej więzi pomiędzy bliskimi z powodu ciężkiego uszkodzenia ciała jednego z nich.

Różnica między sytuacją, w której jedna z osób połączonych więzami rodzinnymi (bliskości) traci życie, a sytuacją, w której doznaje ona ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, nie polega na tym, czy dobro osobiste bliskiego zostało naruszone, gdyż tak jest w każdym z tych wypadków, lecz dotyczy sposobu naruszenia. Skoro w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się, że zadośćuczynienie na podstawie art. 448 kodeksu cywilnego przysługuje w razie śmierci bliskiego, to niezasadne jest odmawianie go, gdy to samo dobro ucierpiało ciężko, chociaż w inny sposób. Twierdzenie, że naruszenie dobra osobistego może polegać tylko na jego definitywnym unicestwieniu z powodu śmierci jednej z osób połączonych więzami bliskości, a nie zrywa się dopóty, dopóki osoba ta żyje, nie uwzględnia bogactwa i złożoności czynników tworzących tę więź, do której podtrzymania nie wystarczy jedynie zachowanie egzystencji fizycznej.”

Stanowisko to otwiera możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez członków najbliższej rodziny osoby, która czy to wskutek błędu medycznego, czy wypadku komunikacyjnego doznała ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, który doprowadził do jej niepełnosprawności.

Dochodzenie tego typu roszczeń jest oczywiście dużo bardziej skomplikowane niż w przypadku dochodzenia roszczeń dla osoby bezpośrednio poszkodowanej, gdyż do uzyskania świadczeń należy wykazać naruszenie dóbr osobistych w postaci więzi rodzinnych, prawa do życia rodzinnego i rodzicielstwa czy szczególnej więzi emocjonalnej między rodzicami, a dziećmi.

Mimo wysokiego stopnia skomplikowania tego typu spraw, stanowisko Sądu Najwyższego stanowi bardzo ważny krok w kierunku przyznania prawa do świadczeń dla członków najbliższej rodziny osób poszkodowanych na mocy ustawy poprzez dodanie do kodeksu cywilnego kolejnego artykułu, tak jak w 2008 roku dodany został art. 446 § 4 kodeksu cywilnego przyznający prawo do świadczeń odszkodowawczych członkom najbliższej rodziny osoby zmarłej wskutek błędu medycznego czy wypadku komunikacyjnego. 

adw. Michał Miller

One Reply to “Zadośćuczynienie dla najbliższych członków rodziny osoby niepełnosprawnej”

  1. Szanowni Państwo,

    zachęcam do komentowania powyższego artykułu lub zadawania dodatkowych pytań, które pojawią się w związku z jego lekturą.

    Na wszystkie pytania postaramy się odpowiedzieć w możliwie jak najkrótszym czasie.

    Szanujemy prywatność naszych Czytelników, więc przy komentarzu nie pojawią się żadne Państwa dane w tym adres email.

Dodaj komentarz